- BIOS
- Starsze oprogramowanie płyty głównej, które uruchamia komputer i przekazuje start systemowi. Nie aktualizuj go przypadkowym plikiem: firmware musi pasować do dokładnego modelu.
- UEFI
- Współczesny następca BIOS-u. Uruchamia system i udostępnia ustawienia sprzętu. Secure Boot to jedna z jego funkcji; UEFI samo w sobie nie oznacza, że Secure Boot jest włączony.
- DNS
- Usługa tłumacząca nazwy stron, np. nazwę domeny, na adresy używane w sieci. Awaria DNS może zablokować otwieranie stron mimo działającego połączenia Wi-Fi.
- VPN
- Szyfrowany tunel między urządzeniem a serwerem VPN. Operator VPN przejmuje część zaufania, którym wcześniej obdarzałeś dostawcę internetu. VPN nie gwarantuje anonimowości ani ochrony przed phishingiem.
- 2FA
- Uwierzytelnianie dwuskładnikowe: potwierdzenie tożsamości za pomocą dwóch różnych rodzajów dowodów, np. hasła i posiadanego klucza bezpieczeństwa. Dwa hasła nie stanowią dwóch składników.
- Passkey — klucz dostępu
- Poświadczenie kryptograficzne do logowania, odblokowywane np. PIN-em lub biometrią. Jest powiązane z właściwym serwisem, co utrudnia phishing. Może być synchronizowane przez dostawcę albo przechowywane na konkretnym urządzeniu lub kluczu.
- RAM
- Szybka pamięć robocza urządzenia, używana przez uruchomione programy. Nie jest miejscem stałego przechowywania zdjęć. Po utracie zasilania jej zwykła zawartość znika.
- SSD
- Nośnik danych bez ruchomych talerzy. Zwykle szybki, ale również może ulec awarii. Funkcja TRIM może sprawić, że usuniętych danych nie uda się odzyskać — kopia zapasowa jest ważniejsza od programu ratunkowego.
- HDD
- Dysk zapisujący dane na wirujących talerzach. Jest wrażliwy na wstrząsy podczas pracy. Nowe stukanie, zanikanie dysku i błędy odczytu to powody, by przerwać zwykłą eksploatację.
- Uprawnienia aplikacji
- Zgody na dostęp do zasobów urządzenia, np. mikrofonu, aparatu czy lokalizacji. Przyznawaj je w związku z potrzebną funkcją. Cofnięcie może zatrzymać część działania aplikacji, ale zwykle można je ponownie nadać.
- Synchronizacja
- Uzgadnianie danych między urządzeniami lub chmurą. Usunięcie pliku może zostać przesłane do pozostałych kopii, dlatego synchronizacja sama w sobie nie jest niezależną kopią zapasową.
- Kopia zapasowa
- Dodatkowy egzemplarz danych, z którego da się je odtworzyć. Kopia na tym samym dysku nie chroni przed jego awarią. Regularnie sprawdzaj, czy potrafisz otworzyć odzyskany plik.
- Szyfrowanie
- Przekształcenie danych tak, aby odczyt wymagał odpowiedniego klucza. Chroni np. zgubiony nośnik, ale nie zastępuje kopii ani ostrożności na już odblokowanym urządzeniu. Utrata klucza może uniemożliwić odzyskanie danych.
- ESU
- Extended Security Updates: dodatkowe aktualizacje zabezpieczeń dla uprawnionych urządzeń po zakończeniu standardowego wsparcia. Zakres programu i datę końcową trzeba sprawdzać osobno; ESU nie przywraca pełnego wsparcia systemu.
- Pamięć podręczna
- Dane tymczasowe, które przyspieszają działanie aplikacji. Ich usunięcie może powodować ponowne pobieranie. „Wyczyść pamięć podręczną” i „Wyczyść dane” to różne operacje — druga może usunąć ustawienia i lokalne pliki aplikacji.
- Phishing
- Podszywanie się pod znaną osobę lub usługę w celu wyłudzenia danych lub skłonienia do szkodliwej czynności. Kłódka HTTPS nie potwierdza uczciwości strony.
- eSIM
- Profil operatora zapisany w urządzeniu zamiast na wyjmowanej karcie SIM. Usunięcie profilu nie jest zwykłym restartem połączenia; ponowne pobranie może wymagać nowej aktywacji u operatora.
- SMART
- Dane diagnostyczne raportowane przez nośnik. Mogą sygnalizować problem, ale prawidłowy wynik nie jest gwarancją sprawności. Nie wszystkie obudowy USB przekazują te dane komputerowi.
Weryfikacja: 2026-10-28. Definicje redakcyjne; kontekst i dokumentacja: wykaz źródeł poradników.